EPS, ROE, P/E và P/B: hiểu cả ý nghĩa lẫn giới hạn

EPS, ROE, P/E và P/B là những tỷ số giúp bắt đầu so sánh doanh nghiệp và mức giá. Mỗi tỷ số có giả định và giới hạn riêng; không nên dùng một con số để ra quyết định.

• EPS: lợi nhuận phân bổ trên mỗi cổ phiếu; cần xem số cổ phiếu có thay đổi không và lợi nhuận có bền vững không.
• ROE: mức sinh lời trên vốn chủ sở hữu; ROE cao có thể đến từ hoạt động hiệu quả nhưng cũng có thể bị ảnh hưởng bởi đòn bẩy.
• P/E: so sánh giá với lợi nhuận; P/E thấp không tự động là rẻ nếu lợi nhuận đang giảm hoặc có rủi ro lớn.
• P/B: so sánh giá với giá trị sổ sách; ý nghĩa khác nhau giữa các ngành.

Không có một “mức P/E tốt” áp dụng cho mọi doanh nghiệp. Chất lượng lợi nhuận, triển vọng, rủi ro và ngành nghề đều quan trọng.

Cách áp dụng

Đọc lợi nhuận, vốn chủ sở hữu, số cổ phiếu và thuyết minh trước khi tính tỷ số. So sánh theo thời gian và giữa doanh nghiệp có mô hình tương tự; kiểm tra đòn bẩy, khoản lợi nhuận bất thường và thay đổi số lượng cổ phiếu.

Cần nhớ

P/E thấp không tự động rẻ, ROE cao không tự động tốt và P/B thấp không tự động an toàn. Cần gắn các tỷ số với chất lượng tài sản, dòng tiền, triển vọng và rủi ro.

Nguồn tham khảo

• SEC — Đọc báo cáo tài chính
• CFA Institute — Free Cash Flow Valuation
• CFA Institute — Value versus Growth

Nội dung chỉ nhằm mục đích giáo dục, không phải khuyến nghị đầu tư. Hãy kiểm tra nguồn gốc và điều kiện áp dụng tại thời điểm sử dụng.